SETY Camp 2026: Từ góc nhìn trẻ đến những sáng kiến cho chuyển đổi sinh thái – xã hội ở Đông Nam Á

29 học viên, 6 nhóm ý tưởng và những vấn đề trải rộng từ kỹ năng xanh, tiêu dùng bền vững đến kinh tế tuần hoàn, đô thị thông minh và truyền thông môi trường. Tại SETY Camp 2026, những câu chuyện lớn về chuyển đổi sinh thái – xã hội được đặt trong một không gian nơi người trẻ không chỉ lắng nghe, mà trực tiếp đặt câu hỏi, tranh luận và từng bước xây dựng giải pháp của mình. Với chủ đề “Các ý tưởng và giải pháp cho quá trình chuyển đổi sinh thái – xã hội ở Đông Nam Á từ góc nhìn của giới trẻ”, Trại hè khoa học SETY Camp 2026 do Viện Chính sách, Đổi mới và Khoa học Liên ngành, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức, với sự tài trợ của Quỹ Rosa Luxemburg khu vực Đông Nam Á – Văn phòng Đại diện tại Hà Nội, quy tụ 29 học viên đến từ các trường đại học và trung học phổ thông trên địa bàn Hà Nội.

Từ nghiên cứu về chuyển đổi sinh thái – xã hội đến một không gian dành cho người trẻ

SETY là viết tắt của Socio-Ecological Transformation and Youth – Chuyển đổi sinh thái – xã hội và giới trẻ. Từ nền tảng hợp tác hơn 20 năm giữa Viện Chính sách, Đổi mới và Khoa học Liên ngành và Quỹ Rosa Luxemburg trong nghiên cứu chính sách về phát triển và chuyển đổi sinh thái – xã hội, SETY từng bước được hình thành như một không gian dành cho người trẻ cùng học hỏi, trao đổi và phát triển những sáng kiến liên quan đến môi trường và phát triển bền vững.
Qua năm mùa tổ chức, nội dung của SETY liên tục được mở rộng từ nhận thức và hành động về chuyển đổi sinh thái – xã hội, môi trường biển, hành trình Net Zero, kỹ năng xanh đến những vấn đề mang tính khu vực. Ở SETY Camp 2026, phạm vi thảo luận được đặt trong bối cảnh Đông Nam Á, nơi các quốc gia đang đồng thời đối diện với yêu cầu tăng trưởng, chuyển đổi xanh, thay đổi cơ cấu việc làm và thích ứng với những thách thức môi trường ngày càng phức tạp. Không chỉ hướng tới một trải nghiệm học tập ngắn hạn, SETY còn góp phần hình thành cộng đồng những người trẻ cùng quan tâm đến phát triển bền vững và chuyển đổi sinh thái – xã hội, duy trì những kết nối được tạo dựng qua các mùa Trại hè.

Điểm đáng chú ý của SETY Camp 2026 nằm ở cách chương trình kết nối kiến thức chuyên môn, phương pháp nghiên cứu, tư duy chính sách và thực hành. Thay vì những bài giảng rời rạc, học viên được dẫn dắt qua một quá trình từ tiếp cận các khái niệm về chuyển đổi sinh thái – xã hội và đổi mới sáng tạo xanh; tìm hiểu, phân tích các sáng kiến do thanh niên dẫn dắt; đến xây dựng đề cương nghiên cứu, đề xuất dự án và tiếp cận phương pháp phân tích chính sách. Các hoạt động tranh biện, thảo luận bàn tròn và tham vấn chính sách cũng tạo cơ hội để học viên rèn luyện khả năng lập luận, phản biện và bảo vệ quan điểm của mình.

Đồng hành cùng chương trình là các nhà khoa học, chuyên gia thuộc nhiều lĩnh vực, trong đó có GS.TSKH. Trương Quang Học, TS. Bạch Tân Sinh, TS. Hoàng Thị Ngọc Hà, TS. Nguyễn Thị Quỳnh Anh, TS. Nguyễn Đức Trọng, ThS. Phan Xuân Thắng và cô Vương Hồng Ngọc. Sự tham gia của các chuyên gia thuộc nhiều lĩnh vực giúp học viên tiếp cận các vấn đề môi trường và phát triển từ nhiều chiều cạnh, từ chính sách, kinh tế, xã hội đến công nghệ và hành vi.

Đưa bài học ra khỏi phòng học

Không gian học tập của SETY Camp 2026 còn được mở rộng qua hoạt động thực địa tại Nhà máy Thủy điện Hòa Bình. Chuyến đi tạo điều kiện để học viên quan sát một công trình năng lượng quy mô lớn và đặt những kiến thức về phát triển, sử dụng tài nguyên, năng lượng và chuyển đổi sinh thái – xã hội vào một trường hợp thực tế. Hoạt động thực địa vì thế không chỉ là một chuyến tham quan, mà trở thành một phần của quá trình học tập, giúp những khái niệm được thảo luận trong phòng học được soi chiếu qua thực tiễn. Song song với đó, học viên còn được thử sức với nhiệm vụ là đưa những nội dung mang tính học thuật đến gần hơn với công chúng. Các nhóm xây dựng sản phẩm truyền thông và kênh TikTok để kể lại những vấn đề về chuyển đổi sinh thái – xã hội bằng hình thức gần gũi hơn với người trẻ. Các sản phẩm này vừa ghi lại trải nghiệm của học viên, vừa trở thành một phần kết quả đầu ra của chương trình.

Sáu nhóm, sáu lát cắt của chuyển đổi sinh thái – xã hội

Từ quá trình học tập và làm việc cùng chuyên gia, 29 học viên được chia thành sáu nhóm, lựa chọn sáu lát cắt của chuyển đổi sinh thái – xã hội tại Đông Nam Á: giáo dục và kỹ năng xanh cho tương lai việc làm; lối sống xanh và tiêu dùng bền vững; đô thị xanh và thông minh trong quá trình chuyển đổi kép; kinh tế tuần hoàn và chính sách phát triển bền vững; đổi mới sáng tạo xanh và khởi nghiệp trẻ; truyền thông môi trường và sự tham gia của thanh niên trên nền tảng số. Điểm quan trọng không chỉ nằm ở chủ đề mà các nhóm lựa chọn, mà còn ở quá trình biến một mối quan tâm thành một đề xuất có cấu trúc và cơ sở. Mỗi ý tưởng đều trải qua các bước thảo luận, trình bày, nhận câu hỏi và phản biện trước khi tiếp tục được điều chỉnh. Từ một vấn đề ban đầu, học viên phải làm rõ điều mình thực sự muốn giải quyết, xác định đối tượng liên quan, tìm kiếm những bằng chứng cần thiết và cân nhắc tính khả thi của giải pháp để phát triển thành đề cương nghiên cứu hoặc đề xuất dự án. Các phiên trình bày cuối chương trình vì thế không chỉ là nơi giới thiệu ý tưởng, mà còn là dịp để các nhóm kiểm nghiệm khả năng chuyển hóa kiến thức thành lập luận và những đề xuất cụ thể.

Khi những kết nối tiếp tục sau trại hè

Hành trình của SETY không dừng lại khi các hoạt động của Trại hè khép lại. Tiếp tục với những kết nối ấy, SETY Camp 2026 đã có mặt tại Ngày Quốc tế Thanh niên 2026 do Liên Hợp Quốc tại Việt Nam tổ chức, mang những câu chuyện về chuyển đổi sinh thái – xã hội đến với cộng đồng.
Tại gian hàng SETY Camp, khái niệm chuyển đổi sinh thái – xã hội được giới thiệu thông qua các hoạt động tương tác, sản phẩm và những câu chuyện gắn với lối sống xanh, phát triển bền vững. Đây cũng là cơ hội để SETY kết nối với nhiều bạn trẻ hơn, chia sẻ những góc nhìn về các vấn đề môi trường – xã hội và vai trò của thanh niên trong quá trình chuyển đổi.
Sự hiện diện của SETY Camp 2026 tại một không gian dành cho thanh niên sau Trại hè cho thấy những trao đổi được khởi đầu trong chương trình không dừng lại trong phạm vi lớp học. Những sản phẩm, ý tưởng và câu chuyện của SETY tiếp tục được đưa đến cộng đồng rộng hơn, qua đó góp phần kết nối những người trẻ cùng quan tâm đến chuyển đổi sinh thái – xã hội và phát triển bền vững.

Khi người trẻ không chỉ được gọi là “thế hệ tương lai”

TS. Nguyễn Thị Thùy Trang – Phó Viện trưởng Viện Chính sách, Đổi mới và Khoa học Liên ngành, Phó Trưởng ban điều phối Dự án nhấn mạnh rằng để hiện thực hóa các mục tiêu chuyển đổi xanh và phát triển bền vững, bên cạnh chính sách và công nghệ, cần phát huy vai trò của thế hệ trẻ với tư duy đổi mới, khả năng sáng tạo và khát vọng hành động. Tinh thần đó cũng được thể hiện xuyên suốt SETY Camp 2026. Người trẻ không chỉ được nhìn nhận như những người sẽ thụ hưởng hoặc chịu tác động của tương lai, mà được khuyến khích tham gia vào quá trình tạo ra những thay đổi ngay từ hiện tại. Sự tham gia ấy có thể bắt đầu từ việc đặt một câu hỏi nghiên cứu, xây dựng một đề xuất có cơ sở, thử nghiệm một sáng kiến cộng đồng hay tìm cách truyền tải một vấn đề đến nhiều người hơn. Từ 29 học viên và sáu nhóm ý tưởng, SETY Camp 2026 đã tạo ra một không gian để người trẻ học hỏi và từng bước hình thành tiếng nói của mình trước những vấn đề đang diễn ra tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á. Với SETY, một sáng kiến cho chuyển đổi sinh thái – xã hội không nhất thiết phải bắt đầu từ một giải pháp lớn. Nó có thể bắt đầu từ việc thanh niên hiểu rõ hơn vấn đề mình quan tâm, biết cách tìm kiếm bằng chứng và đủ tự tin để đưa ý tưởng của mình vào những cuộc đối thoại rộng hơn của xã hội.