VIỆT NAM BAN HÀNH NGHỊ ĐỊNH SỐ 112/2026/NĐ-CP VỀ TRAO ĐỔI QUỐC TẾ VỀ KẾT QUẢ GIẢM NHẸ PHÁT THẢI KHÍ NHÀ KÍNH VÀ TÍN CHỈ CÁC-BON

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 112/2026/NĐ-CP về trao đổi quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường carbon tại Việt Nam. Văn bản này không chỉ tạo nền tảng cho việc tham gia thị trường carbon quốc tế mà còn góp phần hiện thực hóa các cam kết giảm phát thải theo Thỏa thuận Paris, qua đó thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế các-bon thấp theo hướng bền vững và hội nhập.

Điểm mới nổi bật của Nghị định là lần đầu tiên thiết lập một hệ thống quy định đầy đủ, đồng bộ và có tính vận hành cao đối với hoạt động chuyển giao kết quả giảm phát thải. Các nội dung từ cấp phép, đăng ký dự án, đo đạc – báo cáo – thẩm định (MRV) đến công nhận và chuyển giao tín chỉ đều được chuẩn hóa rõ ràng. Điều này giúp thị trường carbon Việt Nam chuyển từ giai đoạn thí điểm sang vận hành chính thức, đồng thời giảm thiểu rủi ro pháp lý và gia tăng niềm tin cho các chủ thể tham gia, đặc biệt là doanh nghiệp và nhà đầu tư quốc tế

Một đột phá quan trọng khác là việc nội luật hóa trực tiếp các cơ chế hợp tác quốc tế theo Điều 6 của Thỏa thuận Paris (Điều 6.2 và 6.4). Thông qua đó, Việt Nam có thể thực hiện linh hoạt cả hai chiều giao dịch: xuất khẩu tín chỉ các-bon ra thị trường quốc tế và nhập khẩu tín chỉ trong trường hợp cần thiết để đáp ứng mục tiêu giảm phát thải quốc gia. Cách tiếp cận này không chỉ nâng cao mức độ hội nhập mà còn tối ưu hóa chi phí thực hiện cam kết khí hậu, phù hợp với xu hướng vận hành của thị trường carbon toàn cầu.

Nghị định ghi nhận bước tiến quan trọng về mặt kỹ thuật khi chính thức nội luật hóa cơ chế “điều chỉnh tương ứng” (corresponding adjustment) – một yêu cầu cốt lõi trong quản trị thị trường carbon quốc tế. Cơ chế này nhằm bảo đảm tính minh bạch và ngăn ngừa tình trạng “tính hai lần” kết quả giảm phát thải giữa các quốc gia trong quá trình chuyển giao tín chỉ. Việc đưa quy định này vào hệ thống pháp luật không chỉ thể hiện mức độ tuân thủ các chuẩn mực quốc tế ngày càng cao, mà còn góp phần nâng cao tính toàn vẹn môi trường và độ tin cậy của tín chỉ các-bon do Việt Nam phát hành trên thị trường toàn cầu. Bên cạnh đó, chính sách mới mở rộng đáng kể không gian tham gia thị trường thông qua việc công nhận các tiêu chuẩn các-bon quốc tế độc lập. Quy định này cho phép các dự án trong nước tiếp cận đa dạng phương pháp tạo tín chỉ và linh hoạt lựa chọn đối tác, từ đó gia tăng khả năng huy động tài chính khí hậu và chuyển giao công nghệ. Đây là điểm mới có ý nghĩa thực tiễn cao, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu đầu tư vào các giải pháp giảm phát thải tại Việt Nam đang gia tăng.

Một điểm đáng chú ý khác là cách tiếp cận chính sách theo hướng cân bằng giữa hội nhập quốc tế và bảo đảm lợi ích quốc gia. Việc quy định tỷ lệ chuyển giao tín chỉ (tối đa 90% hoặc 50% tùy lĩnh vực) cho thấy Nhà nước chủ động kiểm soát nguồn lực carbon, đồng thời duy trì dư địa để thực hiện các mục tiêu giảm phát thải trong nước. Song song với đó, Nghị định cũng lần đầu tiên làm rõ cơ chế tài chính đối với tín chỉ các-bon, đặc biệt trong các dự án đầu tư công và đối tác công tư (PPP), qua đó tăng tính minh bạch và tạo động lực kinh tế rõ ràng cho các chủ thể tham gia. Nghị định số 112/2026/NĐ-CP thể hiện tính đột phá trên ba phương diện: hoàn thiện thể chế, thúc đẩy hội nhập quốc tế và kích hoạt động lực thị trường. Không chỉ đóng vai trò là công cụ quản lý, Nghị định còn mở ra không gian chính sách mới nhằm thu hút tài chính khí hậu, thúc đẩy đổi mới công nghệ xanh và nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị carbon toàn cầu.

Đọc toàn văn Nghị định tại: https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=217414