MÔ HÌNH “THÀNH PHỐ BỌT BIỂN”: TỪ TƯ DUY THOÁT NƯỚC TRUYỀN THỐNG ĐẾN GIẢI PHÁP THÍCH ỨNG DỰA VÀO THIÊN NHIÊN

Đặt vấn đề

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu đang có tác động mạnh mẽ, các đô thị dần lộ rõ những “điểm yếu” và tính dễ bị tổn thương, trong đó có tình trạng ngập úng đô thị. Trên thế giới, nhiều đô thị, đặc biệt là đô thị quy mô lớn và vùng trung tâm kinh tế – chính trị thường xuyên chịu ảnh hưởng của thời tiết cực đoan, mưa lớn, triều cường, nước biển dâng và quá tải hệ thống thoát nước, quy trình đô thị hóa nhanh chóng tạo ra những thách thức nghiêm trọng liên quan đến ngập úng đô thị. 

Ngập úng đô thị bộc lộ sự phát triển thiếu kiểm soát, khi hạ tầng kỹ thuật không theo kịp tốc độ đô thị hóa, mở rộng đô thị. Vấn đề này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất, sinh hoạt và đời sống của người dân, làm hư hại các công trình xây dựng, phá hủy công trình hạ tầng kỹ thuật, làm ngừng trệ giao thông, gây ô nhiễm môi trường khi có những nơi có lượng rác thải sinh hoạt lớn dồn ứ và trôi nổi,…. Nguyên nhân của tình trạng ngập úng đô thị bao gồm: (1) Điều kiện tự nhiên, khí tượng và thủy văn; (2) Năng lực tiêu thoát nước của hệ thống thoát nước còn hạn chế; (3) Quy hoạch và quản lý phát triển đô thị chưa hợp lý; (4) Năng lực tổ chức và quản lý đô thị của chính quyền các cấp; (5) Ý thức của cộng đồng dân cư còn kém, xả rác bừa bãi xuống hố ga, kênh, cống,… [1]

Từ những tác động của ngập úng đô thị, các đô thị lớn trên thế giới đã thực hiện những biện pháp và mô hình để phòng, chống, giải quyết tình trạng ngập úng đô thị như xây dựng những hệ thống thoát nước ngầm siêu lớn (megastructures) như kênh xả ngầm G-cans (Tokyo) được xây dựng sau 50m dưới lòng đất, xây dựng đập ngăn nước ở các quốc gia sát biển (đảo quốc Singapore), Hà Lan; hệ thống công trình ngăn lũ di động; hệ thống đường hầm giao thông và điều tiết lũ SMART với sự kết hợp “hai trong một” – hầm thoát nước và đường hầm chống tắc nghẽn giao thông tại thành phố Kuala Lumpur,…. Tuy nhiên, đó chỉ là những giải pháp nhằm để thoát nước, ngăn nước. Trong bối cảnh thế giới và xu thế nóng lên của trái đất, giải pháp dựa vào thiên nhiên chính là chìa khóa cho việc thích ứng của đô thị xanh, thông minh và thích ứng với chuyển đổi kép. Mô hình “Thành phố bọt biển” là một giải pháp hữu hiệu cho các đô thị trên thế giới nhằm giảm thiểu tác động của ngập úng đô thị và trước điều kiện tự nhiên khắc nghiệt.

1. Tư duy thoát nước truyền thống

“Thoát nước đô thị” là khái niệm đã có từ năm 3000 ( TCN), với mục tiêu chính là nhanh chóng xả dòng chảy mưa từ khu vực đô thị ra các kênh hạ lưu hoặc các vùng nước tiếp cận khác. Hệ thống thoát nước đô thị là một trong những cấu phần chính, quan trọng của cơ sở hạ tầng đô thị, bao gồm mạng lưới thoát nước và nhà máy xử lý nước thải. Các cuộc khai quật khảo cổ học tại những khu định cư ở lưu vực sông Ấn và sông Tigris đã tiết lộ việc sử dụng ống dẫn thoát nước có thể đã xuất hiện từ năm 3500 Trước công nguyên. Trong suốt hàng thiên niên kỷ Trước công nguyên, việc xử lý nước thải hoặc thoát nước về cơ bản đều tuân theo cùng một triết lý. Tức là, cống rãnh được xây dựng chỉ để thoát nước mưa, nhằm giảm thiểu việc ứ đọng nước trên đường và các bề mặt khác.

Bên cạnh đó, hệ thống thoát nước đô thị tại các thành phố thủ đô được thiết kế vào đầu thế kỷ XX không còn đủ khả năng đáp ứng những thách thức của thế kỷ XXI [2]. Quá trình đô thị hóa hiện nay diễn ra với tốc độ chóng mặt và quy mô lớn, các tòa nhà, đường xá, bãi đỗ xe, các cơ sở hạ tầng xám đã ngăn chặn đáng kể khả năng thấm nước vào đất, chưa kể các sông, hồ đô thị bị san lấp để xây dựng. Trong khi đó, các hồ nước hiện có không được nạo vét, làm giảm khả năng tích trữ nước. Điển hình là trận mưa tháng 9 năm 2025 ở Hà Nội chịu ảnh hưởng từ hoàn lưu cơn bão số 10, đây là trận mưa có vũ lượng cực lớn, vượt xa khả năng tiêu thoát của hạ tầng đô thị, gây ngập úng, ngập sâu nghiêm trọng cho nhiều tuyến phố. 

Hệ thống thoát nước đô thị truyền thống ở một số các thành phố bị quá tải so với khả năng, tư duy thiết kế ban đầu và việc khắc phục nhưng hạn chế của hệ thống này không dễ dàng do vấn đề kinh phí. Vấn đề này càng trở nên tồi tệ hơn đối với các thành phố, đô thị gần biển và có tốc độ sụt lún nhanh.

Khi hệ thống thoát nước truyền thống quá tải gây ra những vấn đề về sức khỏe, môi trường, các thành phố thủ đô buộc phải tìm kiếm những cách tiếp cận mới. Hệ thống thoát nước đô thị bền vững (SUDS – Sustainable Drainage System) do Hiệp hội Xây dựng Vương Quốc Anh (CIRIA) đề xuất đang trở thành giải pháp phổ biến khi tích hợp việc quản lý nước mưa vào cảnh quan đô thị theo hướng tuân theo các quá trình tự nhiên.

Theo đó, nước mưa không còn bị coi là yếu tố phiền toái mà là một nguồn lực cần được khai thác và việc thoát nước đô thị không phụ thuộc hoàn toàn, duy nhất vào hệ thống thoát nước truyền thống. Nguyên tắc cốt lõi của hệ thống thoát nước bền vững là quản lý nước mưa càng gần nguồn càng tốt. Thay vì được thu gom, dẫn nhanh vào các đường ống, nước mưa được thu lại, làm chậm lại và xử lý trên bề mặt qua quá trình thấm vào lòng đất, thoát hơi nước bởi thực vật và lọc thụ động. [3]

Tư duy thoát nước truyền thống tại các đô thị đang dịch chuyển từ tư duy xám (dựa hoàn toàn vào cơ sở hạ tầng xám bao gồm hệ thống cửa thu nước, hố ga, kênh bê tông, mạng lưới ống ngầm bằng bê tông, sắt thép và coi nước mưa là một yếu tố gây rối loạn) sang tư duy xanh (coi nước mưa là nguồn tài nguyên quý, cần giữ lại và tái sử dụng, thay vì loại bỏ bằng các cơ sở hạ tầng xanh). Các giải pháp thoát nước dần chuyển dịch gắn liền với việc xây dựng môi trường sống thân thiện, hòa hợp với thiên nhiên và dựa vào thiên nhiên.

2. Mô hình “Thành phố bọt biển” – Giải pháp dựa vào thiên nhiên

2.1. Giải thích mô hình “Thành phố bọt biển”

“Thành phố bọt biển” chỉ một mô hình đô thị đặc thù không hoạt động như một hệ thống chống thấm (vốn ngăn cản hoàn toàn nước ngấm xuống lòng đất). Thay vào đó, nó giống như một miếng bọt biển thực thụ, hấp thụ nước mưa để đất lọc tự nhiên và dẫn nguồn nước này tiếp cận các tầng ngậm nước đô thị. Điều này cho phép khai thác nước từ lòng đất thông qua các giếng nước ở khu vực nội thành hoặc ngoại ô. Nguồn nước này sau đó có thể được xử lý dễ dàng và đưa vào sử dụng cho hệ thống cấp nước của thành phố. [4]

 Trung Quốc trên cơ sở nghiên cứu và kế thừa các khái niệm mới, đã cho ra đời khái niệm “thành phố bọt biển”, lần đầu được đề xuất bởi GS. Dư Khôn Kiện (Kongjian Yu) và nhanh chóng được Đảng Cộng sản Trung Quốc cùng Quốc Vụ Viện chấp nhận đưa vào chính sách quốc gia năm 2014. Về bản chất, thành phố bọt biển áp dụng nguyên lý “tự nhiên tích trữ, tự nhiên thẩm thấu, tự nhiên thanh lọc”, tận dụng tối đa chức năng của diện tích tự nhiên (công viên, hồ ao đất thẩm thấu,…vv). [5]

Mô hình “Thành phố Bọt biển” có các thành phần và cơ chế như sau: 

1. Thu gom và hấp thụ nước tại nguồn (Trên bề mặt đô thị): Thay vì dùng bê tông nhựa truyền thống làm nước mưa bị ứ đọng, hệ thống đường sử dụng vật liệu xốp cho phép nước mưa thấm thẳng xuống lòng đất; các mái nhà xanh (thảm thực vật trên nóc nhà cao tầng) giúp giữ lại một lượng nước mưa đáng kể, giảm tốc độ và lưu lượng nước đổ xuống đường phố, đồng thời làm mát tòa nhà. 
2. Điều tiết và lưu trữ tự nhiên: Lượng nước mưa dư thừa được dẫn chảy vào các hồ điều hòa, vùng đất ngập nước tự nhiên. Tại đây, nước vừa tạo cảnh quan, nuôi dưỡng hệ sinh thái, và được dùng để trồng trọt, tưới cây công viên.
3. Xử lý và tái sử dụng (Dưới lòng đất và trong nhà máy): Các biện pháp ngăn chặn tình trạng nước mưa quá tải làm tràn nước thải chưa qua xử lý ra môi trường; Nước thu gom được đưa vào nhà máy để xử lý, làm sạch để tái sử dụng cho các mục đích sinh hoạt không ăn uống (dọn rửa, rửa đường, cứu hỏa,…); Các bể chứa ngầm kết hợp với các tầng địa chất tự nhiên đóng vai trò như một bộ lọc tự nhiên, giữ lại nước sạch trong lòng đất, bổ sung cho mạch nước ngầm.

Mô hình này tạo ra một chu trình khép kín và tuần hoàn của nước. Thay vì tìm cách “đẩy” nước mưa ra khỏi thành phố nhanh nhất có thể bằng hệ thống công bê tông, dễ gây quá tải hệ thống thoát nước và ngập lụt cục bộ, thành phố bọt biển giữ lại một cách thông minh, biến nước mưa từ nguồn ảnh hưởng thành nguồn tài nguyên quý giá cho đô thị xanh và bền vững. 

2.2. Tiêu chí để xây dựng “Thành phố bọt biển” 

Bộ Nhà ở và Phát triển Đô thị – Nông thôn đã ban hành Hướng dẫn Kỹ thuật Xây dựng Thành phố Bọt biển tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa vào năm 2014. Cụ thể, một thành phố được đánh giá là “thành phố bọt biển” khi tích hợp mô hình thành phố bọt biển vào: Quy hoạch chung đô thị chiến lược; Quy hoạch sử dụng đất; Quy hoạch hệ thống không gian xanh và nguồn nước; Quy hoạch phân khu (quy hoạch chi tiết kiểm soát); Thiết kế mặt bằng; Quy hoạch và xây dựng tòa nhà; Thiết kế đường giao thôn

Nguyên tắc cốt lõi là phát triển tác động thấp (LID); bảo tồn và bảo vệ các dòng sông, đất ngập nước cùng các hệ sinh thái không gian xanh và nguồn nước khác; nâng cao chức năng thủy văn của các khu vực này; và tích hợp chúng vào các khu vực đô thị. Bộ hướng dẫn bao gồm việc thiết lập các mục tiêu cắt giảm lượng nước chảy tràn và năng lực lưu trữ nước mưa, nước bão ở cấp quốc gia, cấp vùng và cấp thành phố. Mục tiêu chung toàn quốc là giảm 80% lượng nước chảy tràn đô thị – một mục tiêu rất tham vọng. 

Tài liệu khuyến nghị các biện pháp cụ thể cần được xem xét và tích hợp, chẳng hạn như: vỉa hè/đường thấm nước, mái nhà xanh, không gian xanh hạ thấp (vườn mưa âm sàn), cơ sở lưu giữ sinh học, bể/hố thấm, ao ướt và ao điều hòa, giếng thấm, đất ngập nước thu gom nước mưa, bể chứa nước mưa, bể điều tiết, mương cỏ, ống/đường rãnh thấm, dải cây xanh đệm, thiết bị loại bỏ nước mưa đợt đầu, và hệ thống thấm qua đất nhân tạo.

Dựa trên bộ sổ tay hướng dẫn: “Sponge Town Guideline: How to creat a Sponge Town?” của nhóm chuyên trách bọt biển Kajiado và Kwa Vonza dưới sự hỗ trợ của chương trình ViaWater, tổ chức Aqua4All và Bộ ngoại giao Hà lan, đã đưa ra các tiêu chí then chốt và phương pháp tính toán kỹ thuật để đánh giá mức độ đạt được của một thị trấn bọt biển:

Tiêu chí về chức năng đệm và cân bằng nước (Water Balance) 
Tiêu chí: Khôi phục sự cân bằng giữa lượng nước thẩm thấu vào đất và nhu cầu tiêu thụ nước, đồng thời giảm thiểu tác động của lũ lụt và hạn hán 
Đo lường kỹ thuật:
+ Hệ số dòng chảy (Runoff Coefficient): Trong các khu vực đô thị hóa, hệ số này thường rất cao (từ 50% đến >80%). Một thành phố bọt biển thành công phải giảm đáng kể tỷ lệ này bằng cách tăng cường thẩm thấu 
+ Tính toán lưu lượng xả (Discharge Calculation): Ví dụ, với một trận mưa 10mm/ngày trên diện tích 2 ha và hệ số dòng chảy 70%, lưu lượng dòng chảy mặt sẽ là 140 /giờ. Mục tiêu là thiết lập các hạ tầng để giữ lại một tỷ lệ lớn lưu lượng này (ví dụ: giữ lại 70% để giảm xói mòn và lũ lụt hạ nguồn)

Tiêu chí về khả năng Lưu trữ và Tái nạp nước (Storage & Recharge Capacity)
Tiêu chí: Đánh giá dung tích lưu trữ của các công trình hạ tầng bọt biển (giữ nước mưa cho mùa khô) và khả năng tái nạp nước ngầm
Đo lường kỹ thuật:
+ Thể tích lưu trữ (m³): ví dụ thu hoạch nước mái nhà: 5-200m³
+ Tốc độ thẩm thấu: Đo lường lượng nước thấm vào các tầng ngậm nước (ví dụ: một rãnh thấm có thể thẩm thấu 25 m ngay trong giờ đầu tiên). 
Độ rỗng vật liệu (Porosity): Sử dụng các vật liệu có độ rỗng (ví dụ: 40%) trong các rãnh thấm để tối ưu hóa không gian lưu trữ nước dưới lòng đất 
Tiêu chí về chất lượng nước
+ Tiêu chí: Khả năng lọc sạch các chất ô nhiễm thông qua hệ thống tự nhiên trước khi nước thấm xuống lòng đất hoặc được tái sử dụng 
+ Đo lường kỹ thuật: khả năng lọc sinh học được đánh giá thông qua việc sử dụng thực vật như cỏ sậy để lọc chất ô nhiễm hoặc mái nhà xanh để giảm dòng chảy ô nhiễm từ mái nhà 

Tiêu chí về hiệu quả kinh tế và lợi ích xã hội
+ Tiêu chí: Mức độ khả thi về tài chính và khả năng cải thiện điều kiện sống cho cư dân
+ Đo lường kỹ thuật: Mức độ giảm nhiệt độ và bụi được đánh giá thông qua mật độ hạ tầng xanh và khả năng bẫy bụi của cây xanh ven đường để cải thiện sức khỏe cộng đồng

3. Trường hợp điển hình và hàm ý cho Việt Nam

Theo Ngân hàng Phát triển châu Á, Trung Quốc đã tiến hành Chương trình Thí điểm Đô thị Bọt biển Quốc gia được khởi động vào năm 2015 gồm hai giai đoạn và đã hỗ trợ cho 30 thành phố thí điểm. Các thành phố này đã hoàn thành gần 5,000 dự án, góp phần giảm thiểu rủi ro lũ lụt. Trên khắp các thành phố tại Trung Quốc, khoảng 56,000 km đường xanh (greenways) và 72,400 km² công viên xanh đã được xây dựng, góp phần nâng cao khả năng chống chịu và cải thiện không gian sống.
Chính phủ Trung Quốc đã yêu cầu tất cả các thành phố trong cả nước lập quy hoạch tổng thể về đô thị bọt biển vào năm 2016, và tính đến năm 2018, đã có 538 thành phố hoàn thành đồ án quy hoạch đô thị bọt biển đầu tiên của mình. Một số mô hình “Thành phố bọt biển” tiêu biểu được triển khai:

Thượng Hải – Chuyển đổi công viên và khu vực ven sông thành những “bọt biển” khổng lồ để kiểm soát triều cường và ngập lụt

Năm 2014, Ủy ban nhân dân Thành phố Thượng Hải ban hành “Kế hoạch đô thị bọt biển Thượng Hải đặt mục tiêu đạt 40% diện tích đô thị có chức năng “bọt biển” vào năm 2025 và 80% vào năm 2030. Thành phố có thí điểm công viên Vịnh Cầu Vồng rộng 54 ha, hoạt động như một miếng bọt biển khổng lồ tự động thẩm thấu, lọc và tái sử dụng tới 15.000m3 nước mưa mỗi ngày, giúp chống ngập úng đô thị hiệu quả. 

Được bao bọc bởi các tòa nhà dân cư, công viên đã áp dụng ý tưởng về vườn mưa – một phương pháp được thiết kế để xử lý nước mưa chảy tràn bị ô nhiễm bằng cây xanh, và “không gian xanh bảo tồn” – mô hình bền vững về mặt sinh thái, ít gây tác động nhất đến môi trường xung quanh và có chi phí tiết kiệm nhất. Không gian xanh sử dụng gạch thấm nước và bê tông rỗng (bê tông thấm nước) trên các lối đi để giảm lượng nước mưa trên bề mặt và giảm bớt gánh nặng cho hệ thống thoát nước đô thị.

Nhờ các nỗ lực chuyển đổi xanh, Thượng Hải đến nay đã giảm đáng kể tình trạng ngập úng cục bộ. Bên cạnh thành tựu, Thượng Hải cũng đối mặt một số thách thức: Việc triển khai quy mô lớn đòi hỏi vốn đầu tư rất cao cho cả hạ tầng xanh và hạ tầng ngầm (cống, bể ngầm), đồng thời cần phối hợp đồng bộ nhiều sở, ban, ngành. Thành phố đang nỗ lực hoàn thiện cơ chế phối hợp đa ngành và thu hút đầu tư tư nhân để đảm bảo tiến độ kế hoạch đầy tham vọng vào năm 2030. Tuy nhiên, mô hình này khi đưa vào thực tiễn vẫn còn một số hạn chế như: nếu lượng mưa vượt quá số lượng quy định, hạ tầng bọt biển có thể bị quá tải, “không đủ xốp” để giúp giữ và thẩm thấu nước, gây tràn nước. 

Vũ Hán – Một trong những thành phố tiên phong tại Trung Quốc triển khai sáng kiến “thành phố bọt biển”

Vũ Hán là một trong những thành phố tiên phong tại Trung Quốc triển khai sáng kiến “thành phố bọt biển”. Chương trình Thành phố Bọt biển Vũ Hán nhằm mục đích giảm thiểu tình trạng ngập úng cục bộ và cải thiện chất lượng nước thông qua việc phục hồi sinh thái các hệ thống nước đô thị hiện có, đồng thời phát triển cơ sở hạ tầng xanh (cây xanh và mặt nước) để thu gom và tích trữ nước mưa. Hệ thống tàu điện mặt đất hiện đại tại Thung lũng Quang học Vũ Hán (Wuhan Optics Valley Modern Tram) tích hợp công nghệ đường ray xanh, giúp giảm lượng nước chảy tràn trên bề mặt và mang lại nhiều lợi ích môi trường khác. Đường ray xanh được thiết kế bằng các vật liệu thấm nước cho phép nước mưa thẩm thấu qua nền đường ray, giúp kiểm soát nước mưa và giảm nguy cơ ngập lụt. Thiết kế này cũng giảm thiểu hiệu ứng đảo nhiệt đô thị bằng cách làm mát khu vực xung quanh thông qua quá trình bốc hơi tăng cường. Ngoài ra, đường ray xanh còn giúp giảm thiểu ô nhiễm không khí bằng cách đóng vai trò như một bộ lọc tự nhiên, đóng góp vào sức khỏe môi trường tổng thể của thành phố [7].

Thâm Quyến – Lá chắn bọt biển bên bờ biển

Thâm Quyến, một thành phố của Trung Quốc, là minh chứng điển hình cho sáng kiến này. Công viên Tài năng Thâm Quyến (Shenzhen Talent Park) sở hữu những con đường xanh có khả năng chịu ngập bao quanh một hồ nước ven biển, đóng vai trò như một bể chứa cho các dòng kênh chuyển hướng dòng chảy xiết từ khu dân cư siêu cao tầng Hậu Hải (Houhai). Các lối đi bộ trên tuyến đường bờ biển rộng lớn của Công viên Vịnh Thâm Quyến, thuộc Vành đai Giải trí Ven biển, cho phép nước thấm từ từ qua một lớp sỏi dày phía dưới, giúp làm chậm dòng chảy hơn nữa. Khi nước chạm tới lớp lót chống thấm ở đáy, trọng lực sẽ dẫn nước theo một độ dốc nhẹ vào các đường ống chảy ngược ra đại dương, từ đó nâng cao khả năng quản lý nước của thành phố.

Công viên Vịnh Thâm Quyến, nằm gần khu bảo tồn rừng ngập mặn, là một ví dụ tiêu biểu về các kỹ thuật thành phố bọt biển. Đường bờ biển dài 13 km của công viên được giữ thông thoáng, không có các công trình hạ tầng lớn; các tuyến đường cao tốc chính, tòa nhà và khu dân cư đều được bố trí sâu hơn trong đất liền, cách xa các vùng có nguy cơ ngập lụt. Bằng cách trồng cây ngập mặn cùng các loại thực vật đất ngập nước khác dọc theo bờ biển, đồng thời hạn chế xây dựng mới ở những khu vực xa bờ, chương trình thành phố bọt biển của Thâm Quyến đã giúp bảo vệ quần thể dân cư hơn 12 triệu người tại đây khỏi tình trạng nước dâng do bão và mực nước biển dâng cao. 

Hàm ý cho Việt Nam

Trong bối cảnh Việt Nam phát triển đô thị hóa, hiện đại hóa, tái quy hoạch đô thị, thì việc nghiên cứu và vận dụng mô hình “Thành phố bọt biển” của Trung Quốc là một hướng đi mới và cần thiết để giảm thiểu tình trạng ngập úng đô thị và chống biến đổi khí hậu cho một đô thị xanh hơn. Các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM,… là những thành phố trọng điểm thường xuyên bị ảnh hưởng bởi tình trạng ngập lụt. Trước hết, Việt Nam cần đưa ra các chỉ tiêu kiểm soát nước mưa, tỷ lệ diện tích thấm nước, thể tích trữ nước vào các văn bản pháp lý về quy hoạch và xây dựng đô thị. Thứ hai, Việt Nam cần nội địa hóa bộ tiêu chuẩn kỹ thuật phù hợp với điều kiện khí hậu, địa chất và mô hình đô thị tại Việt Nam. Thứ ba, nên thí điểm tại một số đô thị đại diện vùng miền, ví dụ như Hà Nội, Đà Nẵng, TP. HCM. Bên cạnh các bước kỹ thuật và thể chế, vận dụng thành công mô hình “thành phố bọt biển” tại Việt Nam đòi hỏi phải gắn với cơ chế tài chính phù hợp và quản lý vận hành lâu dài. [8]

Kết luận: Nhìn chung, mô hình “Thành phố bọt biển” là một giải pháp dựa vào thiên nhiên mang tính phù hợp và lâu dài để phát triển đô thị xanh, thích ứng với chuyển đổi xanh. Bằng việc thay đổi căn bản tư duy từ thoát nước nhanh thông thường sang chủ động tích trữ và tái sử dụng nước theo hướng xanh, mô hình này không chỉ thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh mà còn là chìa khóa giúp các đô thị ứng phó hiệu quả với tình trạng ngập úng và biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt.

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1. Quản lý môi trường và đô thị (30/05/2022). Ngập úng đô thị – Nguyên nhân cơ bản và đề xuất giải pháp. Tạp chí Kiến trúc.<https://www.tapchikientruc.com.vn/chuyen-muc/ngap-ung-do-thi-nguyen-nhan-co-ban-va-de-xuat-giai-phap.html>, truy cập ngày 21/05/2026
2. Ths. Nguyễn Thị Tuyết Hoa, Ths.Trần Thị Thủy, Ths.Nguyễn Thị Ngoan (2025). Mô hình “Thành phố bọt biển”của Trung Quốc và hàm ý chính sách cho Việt Nam. Tạp chí Xây dựng & Đô thị. Số 101.2025. 
3. World Future Council. (20/01/2016). Sponge Cities: What is it all about? <https://www.worldfuturecouncil.org/sponge-cities-what-is-it-all-about/>, truy cập ngày 21/05/2026
4. Duy Anh cùng các cộng sự. (8/12/2025). Thoát nước đô thị. Hồ sơ sự kiện, Tạp chí Cộng sản.<https://hssk.tapchicongsan.org.vn/thoat-nuoc-do-thi-4443.html>, truy cập ngày 21/5/2026
5. Vũ Thanh Vân. (08/12/2025). Thoát nước đô thị, từ tiếp cận truyền thống sang tiếp cận bền vững. Hồ sơ sự Kiện, Tạp chí Cộng sản.   <https://hssk.tapchicongsan.org.vn/thoat-nuoc-do-thi-tu-tiep-can-truyen-thong-sang-tiep-can-ben-vung-4445.html> , truy cập ngày 21/05/2026
6. Ke Jiayun. (14/10/2021). Shanghai banking on sponge parks to become city of ecology. City News Service.<https://www.citynewsservice.cn/articles/shanghaidaily/in-focus/shanghai-banking-on-sponge-parks-to-become-city-of-ecology-zma8evjn>, truy cập ngày 21/05/2026
7. TS Tim McGrath, Ths.Huỳnh Trọng Nhân. (02/04/2022). Triển khai mô hình thoát nước bền vững tại một số đô thị vùng ĐBSCL – Kinh nghiệm và bài học. Tạp chí điện tử của Bộ xây dựng (Journal of Construction). <https://tapchixaydung.vn/trien-khai-mo-hinh-thoat-nuoc-ben-vung-tai-mot-so-do-thi-vung-dbscl-kinh-nghiem-va-bai-hoc-20201224000010122.html> , truy cập ngày 26/05/2026
8. Stefan Rau. 2022. Sponge Citie: Integrating Green and Gray Infrastructure to Build Climate Change Resilience in the People’s Republic of China. ADB Briefs No.222. DOI: http://dx.doi.org/10.22617/BRF220416-2
9. Sponge Teams of Kajiado and Kwa Vonza. (2019). Sponge Town Guideline: How to Create a Sponge Town?. ViaWater Programme, Aqua4All, the Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands. 
10. Nerissa Ng, Communications Team. (25/07/2024). Case studies of Cities in China with Blue-Green Infrastructure. UGHW. <https://ughw.org/blue-green-infrastructure/> , truy cập ngày 26/05/2026